Wyobraz sobie pystynie- rozlegla piaszczysta przestrzen,lejacy sie zar z nieba, czlowiek buchajacy zmeczeniem na srodku wyrzezbionej stopami sciezki, laknacy powietrza, wody i cienia. Wyobraz sobie pustynie. Ujrzyj siebie wsrod ziaren piachu, doswiadcz laknienia powietrza, wody i cienia. Przemierzasz pustynie sladami nieznanego podroznika. W koncu dostrzegasz oaze, myslisz, ze to fatamorgana. Nie mozesz uwierzyc w cud- zielen w srodku pustyni, woda i cien. Pijesz wiec lapczywie, odzyskujesz sily, jestes w stanie isc dalej- az do nastepnej oazy. Az do nastepnego cudu.
Czlowiekiem, ktory doswiadczyl Pustyni, byl z pewnoscia biblijny prorok Eliasz. Bog poslal go do krola Achaba,by skarcil go za oddawanie czci bozkowi slonca oraz zagrozil dluga susza, jesli krol sie nie nawroci. Achab jednak nie tylko nie posluchal Eliasza, ale rozgniewal sie i kazal zabic biblijnego proroka. Eliasz zmuszony byl do ucieczki. Przez rok mieszkal na pustyni, zywiac sie resztkami, ktore przynosily mu ptaki oraz pijac wode ze zrodelka. Niestety zrodelko wyschlo, Bog zas kazal Eliaszowi skierowac sie do Sarepty Sydonskiej.
Sarepta Sydonska polozona byla miedzy Sydonem a Tyrem, okolo dwoch kilometrow od wybrzeza Morza Srodziemnego, na terenie dzisiejszej Libii.Teren ten nalezal do Fenicjan, ktorzy nie byli chrzescijanami i czesto wystepowali przeciwko chrzescijanom. Decyzja Eliasza, by udac sie do tego miejsca byla wiec ryzykowna. Prorok zaufal jednak Panu. W bramie do miasta spotkal uboga wdowe, ktora poprosil o jedzenie. Ta jednak nie miala nic, procz odrobiny maki i oleju. Eliasz zapewnil ja, ze to wystarczy nie tylko na jeden posilek,lecz caly okres suszy. U tej samej wdowy w Sarepcie Sydonskiej prorok wskrzesil jej zmarlego syna, co calkowicie przekonalo wdowe, ze jest on wyslannikiem Boga.Jakis czas pozniej sam krol Achab przekonal sie, ze istnieje jeden Bog i nie ma nikogo i Niczego ponad nim. Sarepta stala sie wiec symbolem nie tyle poganskiej niecheci do chrzescijanstwa,ile symbolem nawrocenia, nie tyle miejscem potepienia, ile miejscem nasycenia. Dzis Sarepte bardziej kojarzymy z Bogiem niz z bozkiem Slonca. Albowiem wszystko stworzyl Bog i Bog jest Panem Wszystkiego.
Od przeszlo 10 lat w Komanczy organizowane sa spotkania mlodych grekokatolikow z calej Polski. Co roku do niewielkiej miejscowosci nad Barbarka przyjezdza ponad 100 osob. Mlodzi ludzie posiadaja odmienne nadzieje i cele- jedni pragna milo spedzic czas nic nie robiac, inni rzeczywiscie pragna doswiadczyc Cudu przemiany, podobnego do cudu w biblijnej Sarepcie Sydonskiej. W sierpniu 2003 roku, moca rozporzadzenia Ministra Spraw Wewnetrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2003roku, zostala nadana osobowosc prawna Bractwu Mlodziezy Greckokatolickiej 'Sarepta’. Jego prezes ks. Jan Pipka ma nadzieje na przyplyw ludzi do Stowarzyszenia, w Nowicy rozpoczely sie zas prace nad przygotowaniem Osrodka Rekolekcyjnego 'Sarepta’, bedaccego w stanie pomiescic ponad 100 osob. (patrz tygodnik 'Nasze Slowo’)
Jednak o wiele wazniejsza sprawa jest zastanowienie sie nad przyszloscia nie tylko tego typu inicjatywy, ale i przyszloscia corocznych spotkan gimnazjalistow i licealistow z calej Polski. Problem, ktory pojawil sie juz kilka lat temu, to postepujacy brak identyfikacji 'Sarepty’ jako spotkania stricte r e l i g i j n e g o , coraz czesciej zas pada okreslenie, ze Sarepta to oboz rekreacyjny, turystyczny czy sportowy. W zwiazku z dosc tania oferta Spotkania rodzice wysylaja swoje pociechy na Sarepte dla Swietego spokoju i spokoju wlasnych portfeli. sami mlodzi ludzie w formularzach ewaluacyjnych w ramach punktu 'minusy’ Sarepty wpisuja 'obowiazek codziennego uczestniczenia w liturgii czy katechezach’. Zwazywszy, ze od wielu lat katechez na Sarepcie jest coraz mniej to bardzo niepokojace spostrzezenie. Istnieje wiec pilna potrzeba odpowiedzenia na kilka podstawowych pytan: w jakim kierunku ma zmierzac Sarepta, jakie sa jej glowne cele, co ma dawac mlodym ludziom, na ile jest spotkaniem towarzyskim, na ile religijnym, jakie sa zadania spotkania i do kogo ma byc ono skierowane?
Aby odpowiedziec sobie na postawione wyzej pytania musimy zastanowic sie wczesniej nad kondycja kosciola greckokatolckiego w Polsce, a szczegolnie czesci zwiazanej z mlodzieza. Wydawac by sie moglo, ze oferta religijna jest bogata- w szkolach organizowane sa rekolekcje, czesto duszpasterze prowadza spotkania biblijne, a takze wspolnotowe, parafie organizuja wyjazdy, a takze spotkania weekendowe, dwa razy w roku w klasztorze Siostr Sluzebnic w Przemyslu organizowane sa rekolekcje dla mlodziezy. Jesli jednak przyjrzymy sie problemowi bardziej doglednie, dojdziemy do przykrych wnioskow- mlodziez nie rozumie wschodniej liturgii, czesto deklaruje sie jako niewierzaca, traci potrzebe pielegnowania zycia duchowego na rzecz materializmu i przyjemnosci. Mlodziez chodzi na religie 'bo musi’, 'bo inni chodza’, 'bo nie wypada’, 'bo rodzice wysylaja’, podobnie rzecz ma sie z uczestniczeniem w Eucharystii czy innych sakramentach.
’Sarepta’ jest czescia Kosciola Greckokatolickiego i jako jego czesc powinna spelniac trzy podstawowe zadania: edukacyjne, terapeutyczne oraz kerygmatyczne.
Zadania edukacyjne
Po pierwsze mlodzi ludzie powinni uzyskac podstawowa wiedze na temat obrzadku wschodniego, symboliki oraz znaczenia liturgii, miejsca kosciola greckokatolickiego w swiecie chrzescijanskim. Po drugie nalezy zwrocic uwage na rzetelne przedstawienie historii na pograniczu polsko-ukrainskim, etnografii regionu,itd. W procesie edukacyjnym bardzo istotny jest charakter zajec. W pracy z gimnazjalistami i licealistami najlepsza wydaje sie forma warsztatu- dziennikarskiego( zbieranie informacji o regionie, spotkania z ciekawymi ludzmi,zaprezentowane pozniej w postaci dziennika, biuletynu, audycji radiowej czy plakatu, muzycznego ( co znacznie ulatwiloby spotkania przy ogniskach, poniewaz czesto mlodzi ludzie nie znaja tekstow piosenek), itd. O Biblii rowniez mozna mowic ciekawie i z charyzma- pomocna praca grupowa nad poszczegolnymi fragmentami z Nowego i Starego Testamentu w formie np. przedstawienia lub pantonimy. O obrzadku grecko-katolickim mozna mowic ciekawie poslugujac sie przy okazji sprzetem audiowizualnym lub rzutnikiem (informacja obrazkowa jest czesto bardziej wchlanialna niz sluchanie nudnych wykladow na temat historii Kosciola). Zadania edukacyjne nie powinny sie jednak skupiac tylko i wylacznie na religii. Na Sarepte przyjezdzaja ludzie z roznym zasobem umiejetnosci- sarepta moglaby pelnic funkcje warsztatu rzemiosla- np. przygotowywanie bukietow z kwiatow, malowanie na szkle ( mozna przy okazji przedstawic sceny biblijne), mozna tez zakupic jeden warsztat tkacki, gdzie mlodzi ludzie mogliby wykonac podstawowe rzeczy- portfele, torby z wloczki, szaliki, narzuty itd. Codzienna praca w kuchni moglaby stanowic doskonala szkole gotowania ( mlodziez moglaby byc odpowiedzialna za przygotowanie deseru…).
Nie mniej wazna wydaje sie tez e d u k a c j a s e k s u a l n a. Uczestniczy Sarepty to przewaznie osoby w wieku od 16 do 19 lat, a wiec ludzie (zgodnie z danymi statystycznymi), ktorzy rozpoczynaja wspolzycie seksualne, przechodza czesto trudny okres dojrzewania (burza hormonow), itd. Kosciol nie moze uciekac od seksu, jego zadaniem jest ustosunkowac sie do tej tematyki i przedstawic ja w mozliwie jasny i klarowny sposob. Wazne sa tez spotkania na temat milosci (Sarepta jest miejscem, gdzie tworzy sie wiele par) oraz przyjazni (Sarepta jest tez miejscem, gdzie zdobywa sie przyjaciol).
Aby te postulaty i zadania zrealizowac potrzebni sa ludzie, ktorzy mogliby z cala odpowiedzialnoscia, z sercem i kompetencja podjac sie realizacji tych pomyslow. Udzial specjalistow jest wiec czesto nieodzowny, trzeba bowiem pamietac, ze Kadra Sarepty to glownie seminarzysci oraz duszpasterze, ktorzy nie posiadaja odpowiednich kwalifikacji do prowadzenia spotkan (np. przez wiele lat wychowawcami na Sarepcie byly osoby bez odpowiednich kursow (np. wychowawcy kolonijnego czy pierwszej pomocy). Taka sytuacja w przyszlosci jest nie do zaakcepto
wania. Edukowanie mlodych ludzi to bardzo powazna odpowiedzialnosc, z ktorej trzeba sobie zdawac sprawe.Nie mozna dopuscic do sytuacji, gdy osoby niewyedukowane probuja edukowac innych.
Zadania terapeutyczne
Zadania terapeutyczne stanowia bardzo powazny element spotkan, lecz czesto usuwane sa na dalszy plan lub po prostu pozostaja niezauwazone,poniewaz trudno o ludzi, ktorzy mogliby sie podjac tej ciezkiej pracy. I rzeczywiscie moze to stanowic problem. Czesto rozwiazaniem jest obecnosc psychologa podczas c a l e g o spotkania (jednorazowe spotkanie z psychologiem nie spelnia niestety juz swojej funkcji). Wazna jest tez wrazliwosc na potrzeby innych, umiejetnosc sluchania i analizowania, umiejetnosc uzywania swoich wlasnych doswiadczen w celu pomocy innym z podobnymi problemami. Mlodzi ludzie przyjezdzajacy co roku na Sarepte pochodza z roznych srodowisk, czesto patologicznych, sa zakompleksieni, niesmiali, nie wierza we wlasne sily, czasem izoluja sie od innych, probuja uciec sie do stosowania uzywek w celu walki z problemem itd. Z drugiej strony na Sarepte przyjezdzaja tez osoby z rodzin zamoznych,ludzie Ci posiadaja chorobliwe poczucie wyzszosci, sa rozpieszczeni, czuja sie pempkiem swiata, traktuja innych z pogarda itd. W takiej sytuacji potrzebny jest balans, umiejetne pogodzenie skrajnosci, potrzebna wiec osoba, lub grupa osob, ktore moglyby sie podjac mediacji i negocjacji, ludzie, ktorzy mogliby podjac sie proby wsparcia w sytuacjach kryzysowych.
Czasem spowiedz i rozmowa z duszpasterzem pelni taka funkcje, o ile mlody czlowiek zdecyduje sie pojsc do spowiedzi i porozmawiac. Czesto mlodzi ludzie nie widza jednak problemu, nie zdaja sobie sprawy z niebezpieczenstw i to jest krytyczna sytuacja.
Czesto podczas spotkan mlodziezowych funkcje terapeutyczna pelnia osoby niepelnosprawne, uposledzone umyslowo, itd. Moze to brzmi niewiarygodnie, ale spotkanie w ktorym uczestnicza osoby zdrowe i w pelni sprawne oraz osoby chore i niepelnosprawne, przynosi bardziej pozytywne rezultaty. Zdrowi mlodzi ludzie ucza sie bowiem odpowiedzialnosci za swoich chorych rowiesnikow, poprzez pomoc potrzebujacym uczas ie milosierdzia i dawania. Niepelnosprawni zas czuja, ze sa potrzebni, czuja sie czescia zycia wspolnotowego,itd. Terapia grupowa podobnie jak indywidualna ma swoje plusy i minusy, ale wazne jest abysmy potrafili uzywac ich tylko w pozytywnym aspekcie.
Zadania kerygmatyczne
Wg Slownika Biblijnego kerygmat w Starym Testamencie jest gloszeniem Krolestwa Bozego i Jego zbawczych skutkow: pokoju i zbawienia, sprawiedliwosci i prawdy, mocy i odpuszczenia.Kerygmat Nowego testamentu rozpoczyna zas Jan Chrzciciel, gloszac chrzest pokuty na odpuszczenie grzechow. W krakowskim Znaku miala miejsce dyskusja na temat kerygmatu w Kosciele i jego roli w nawroceniu, zbawieniu i odrodzeniu. Swiadectwo jest forma kerygmatu o tyle o ile zawiera ono przeslanie o milosci i zbawiennej mocy Boga. Sarepta potrzebuje osob, ktore swoim zyciem moglyby glosic Dobra Nowine, a takich niestety brakuje. Czesto ksiadz podczas kazania popisuje sie wiedza teoretyczna, dlugie przemowienie na temat problemow teologicznych nie jednego przyprawilo o ziewanie w lawce koscielnej. Niewielu jest duszpasterzy, ktorzy mowia o osobistym doswiadczeniu Chrystusa i Jego Milosci. Czestym zas bledem mlodych ksiezy jest kalkowanie referatow jesczez czasow studenckich, aby popisac sie alokwencja i wiedza. Zadania kerygmatyczne moga z pewnoscia realizowac rowniez osoby swieckie i przede wszystkim swieckie, albowiem sila Slowa jest wtedy stokroc silniejsza. Mlodziez widzac rowiesnika, osobe spoza obrebu klerykalnego czesto ciesza sie wiekszym zaufaniem niz kler, ktoremu maja wiele do zarzucenia. To przykre, ze czesto z powodu duszpasterzy mlodziez odwraca sie od Kosciola i Boga.
Zadania kerygmatyczne powinny byc lacznikiem pomiedzy edukacja a terapia, poniewaz sam Bog w Trojcy Przenajswietszej jest najlepszym Nauczycielem i Lekarzem.
Kadra
W chwili obecnej Kadre Sarepty stanowia glownie klerycy Seminarium Duchownego w Lublinie. Czesto wyjazd na Sarepte jest rodzajem zeslania, jedyna mozliwoscia uzyskania zaliczenia praktyk w dzienniczku studenckim, zwanym indeksem. To przykre i smutne zarazem. Prowadzacy, ktorzy musza pracowac z setka mlodych ludzi powinni byc odpowoiednio wyselekcjonowani i jesli sa problemy natury osobowej mozna rowniez skierowac sie na Ukraine, czy skorzystac z pomocy specjalistow rzymskokaltolickich lub prawoslawnych. Po pierwsze przeciwdziala to nagromadzeniu niekompetentnych osob, ktore nie potrafia odnalezc sie we wspolnocie, nie maja sprecyzowanych planow itd. Po drugie zaproszenie do wspolprowadzenia spotkania osob z innych Kosciolow sprzyja ekumenii, a jednoczesnie jednoczy Kosciol.
Bardzo waznym pomyslem jest uczestnictwo w specjalnych rekolekcjach przeznaczonych dla prowadzacych Sarepte, potrzebne sa tez wczesniejesze spotkania w celu przedyskutowania tematow, podzielenia sie uwagami, podzialu obowiazkow itd. Osoby, ktore nie sa odpowiednio przygotowane do prowadzenia Sarepty poprowadza ja z mizernym skutkiem i przyniosa wiecej szkody niz pozytku. Bardzo wazna sprawa jest tez umiejetnosc wspolpracy. Grupa prowadzacych zlozona z indywidualistow negatywnie wplynie na cale spotkanie. Prowadzacy powinni sie znac oraz miec wspolnie wyznaczone cele. Po drugie powinni chciec realizowac te cele nie w pojedynke, a razem, nie po swojemu, a w interesie wszystkich.
O przyszlosci Sarepty nie zadecyduje ilosc budynkow czy ilosc osob uczestniczacych w spotkaniu,a fachowosc i kompetencja. Bez tego nie ma mowy o jakimkolwiek sukcesie