Od kilku miesięcy Ilona Iłowiecka publikuje korespondencje z Kosowa. Teksty krótkie, dobrze sformułowane, etnologiczne. Nie ma w nich przemadrzałych słów czy sensacji. Jest zwyczajność, codzienność ludzi, która wbrew poglądam niektórych może zainteresować. Lektura bloga Ilony Iłowieckiej dostarcza mi więcej, niż lektura przewodnika turystycznego czy ulotki informacyjnej o Kosowie.
Zwyczajność może zachwycać. Wbrew tendencjom kultury, która wręcz wymaga od każdego bycia nadzwyczajnycm, ponad przeciętnym, oryginalnym… Właściwie każdy naród ma swoją zwyczajność. Nie opisuje jej się w gazetach, nie rozmawia o niej na ulicy, nie plotkuje pokątnie w mieszkaniach. Zwyczajność przestaje być naturalna, a zaczyna być banalna. To z kolei pierwszy krok do obojętności w stosunku do zwyczajności, a co za tym idzie- obojętności do zwyczajnych ludzi, którym nie powiodło sie w skoku ponad przeciętność, obojętności w stosunku do tradycji i rutyny.
Kiedy w 2002 roku przekraczałem granicę z Wielką Brytanią- wszystko było dla mnie egzotyczne- język, zachowanie służb imigracyjnych, jazda po lewej stronie drogi, domy rzędowce i centra handlowe w środku miasta, dwa krany nad wanną w łazience, otyłe dziewczyny świecące gołymi brzuchami w samym centrum zimy…
Zdaje się, że po pięciu latach, przywykłem. Już nie mam rozdziawionej miny, kiedy w godzinach wieczornych, widzę rzesze młodych ludzi przebranych za pingwiny maszerujacych do nocnych klubów, poklepujacych samochody na czerwonym świetle, już nie mam rozdziawionej miny, gdy nikt nie czeka na odpowiedz jak się mam.
Po prostu mam SIĘ. Więc nie powinienem sie przejmować. Zachodnia kultura zamiast skupić sie na Społeczeństwie, skupiła się na Jednostce. Jednostka to istota indywidualna. Indywidualność musi się wyróżniać. Musi świecić, by była widoczna. A to, co niewidoczne, to społeczeństwo- gdzieś w tle, na drugim planie, zależne.
Społeczeństwo brytyjskie przechodzi kryzys wwłaściwie na każdej płaszczyźnie- religijnej, ekonomicznej, politycznej, edukacyjnej… Angielskie szkoły mają najniższy poziom w Europie, kościoły świecą pustkami, ogromna przepaść uwypukla różnice pomiędzy bogatymi a biednymi.
Zwyczajność nie jest atrakcyjna dla brytyjskiego rządu. Całego społeczeństwa uszcześliwić nie da sie nigdy, za to jednostki- jak najbardziej.
Przed przyjazdem do Wielkiej Brytanii wierzyłem w angielski raj- w szczęsliwe społeczeństwo żyjące w dobrobycie i radości. Z zaciekawieniem czytałem artykuły o królewskiej rodzinie, o potężnych możliwościach na przyszłość i otwartość na innych.
Mit padł w pierwszej minucie pobytu w tym kraju- kiedy angielski urzędnik imigracyjny potraktował mnie jak refugee, nielegalnego najmity czy opryszka.
Od jakiegoś czasu zaczynam przyglądać sie bardzo skrupulatnie angielskiej codzienności. Zaczynam rozumieć ten kraj z perspektywy społeczeństwa, nie z perspektywy kilku jednostek, które kreują nie zawsze prawdziwy obraz rzeczywistości.
Kultura brytyjska, poprzez brak zainteresowania tym, co zwyczajne i przeciętne oderwala się od ponad połowy społeczeństwa, która codziennie wstaje z lozka, idzie do pracy, po pracy bawi się z dziećmi lub oglada telewizję. Brytyjska kultura oderwała sie od połowy społeczenstwa, ktore przyzwyczaiło się do tego, ze nikt juz na nich nie zwraca uwagi.
Zyczajność może być jednak interesująca.
Jeśli zdobędzie zainteresowanie.